بازیافت زباله نقطه ضعف قالیباف است یا جهانگیری؟

برای اینکه بدانیم نحوه برخورد مدیریت شهری شهر تهران و در رأس آن شهردار تهران با زباله های شهری چگونه است و این موضوع نقطه ضعف قالیباف است یا جهانگیری، نیاز است تا در ابتدا وضعیت جمع آوری، دفع و دفن زباله در بعد ملی و جهانی به صورت کوتاه مرور شود. موضوع جمع آوری، دفع و دفن پسماندهای شهری و روستایی از دیرباز یکی از مهم ترین مسائل انسانی بوده است که همواره سلامت شهروندی و بهداشت محیطی انسان ها را در سراسر جهان تهدید کرده است.
اگرچه در بسیاری از کشورهای توسعه یافته جهان به واسطه فرهنگ عمومی بالا، مدیران شهری توانسته اند تا حدود زیادی نحوه اصولی برخورد با این مشکل را مورد توجه و آسیب های برآمده از این مشکل را به حداقل برسانند، اما در کشورهای عقب مانده و در حال توسعه این مشکل به یکی از بزرگ ترین معضلات سکونتگاه های شهری و روستایی تبدیل شده است.
در کشور ایران نیز موضوع مذکور همانند اکثر کشورهای در حال توسعه شرایط قابل قبولی ندارد و اکثر شهرها و روستاهای کشور ما با جمع آوری، دفع و دفن غیر بهداشتی و غیر اصولی زباله، آینده مبهمی را در رابطه با محیط زیست و سلامت شهروندان پیش رو دارند.
بررسی واقعیت ها نشان می دهد شرایط دفع و فن زباله در اکثر شهرهای شمالی کشور به دلیل بالا بودن سطح تراز آب آشامیدنی به مراتب بدتر است و در حال حاضر شیره زباله های شهری بسیاری از سفره های آب زیر زمینی و طبیعت را آلوده کرده است.
همانطور که آمد در کنار مدیریت اصولی شهری، فرهنگ عمومی جامعه نیز برای برخورد اصولی با این مشکل بسیار ضروری است که مشکلات عدیده برآمده از دفن و دفع غیر اصولی زباله در اکثر شهر و روستاهای ایران نشان از عدم رعایت هر دو مورد در کشور ما است.
با این حال و با شرایطی که در کشور ما وجود دارد، مدیریت شهری شهر تهران را باید از پیشگامان برخورد اصولی و قابل قبول با موضوع پسماندهای شهری دانست.
در شهر تهران نه تنها زباله های شهری به صورت مکانیزه و به صورت منظم جمع آوری می شوند، بلکه حجم زیادی از آن به شکل کمپوست برای مصرف کشاورزی آماده می شود و بخشی از آن نیز برای تولید برق مورد بهره برادی قرار می گیرد. این در حالی است که در اکثر شهرهای ایران شیوه دفن زباله آن هم با ابتدایی ترین حالت در دستور کار مدیران است و خسارات سنگینی به محیط زیست وارد کرده است.
اگرچه حجم زباله ای که در شهر تهران برای تولید برق اختصاص می یابد به نسبت کل زباله های شهری حجم کمی است، اما این موضوع خود نشان از تلاش مدیریت شهری تهران برای برخورد اصولی و یافتن راه های بهتر برای دفع و دفن زباله های شهری دارد؛ موضوعی که در هیچ کدام از شهرها و روستاهای کشور شاهد آن نیستیم.

در مناظرات ریاست جمهوری در حالی آقای جهانگیری معاون اول رئیس جمهور با هدف تخریب دکتر قالیباف او را به مدیریت ضعیف در بخش پسماندهای شهری متهم می کند که باید ضمن این تذکر به او که نمره شهرداری تهران در قیاس با سایر شهرهای کشور در این رابطه بهتر است، از ایشان پرسید، شما به عنوان معاون رئیس جمهور و مسئول مستقیم شهرداری ها و دهیاری های سراسر کشور برای جمع آوری، دفع و دفن اصولی و بهداشتی زباله در مابقی سکونت گاه های شهری کشور و به ویژه شهرهای شمالی که به شدت سلامت شهروندانشان در خطر است، چه کرده اید؟
رضا رحیمی؛ دانشجوی دکتری دانشگاه تهران